Verkrachting
Kindermisbruik - mishandeling
Seksueel kindermisbruik
Mishandeling

Psychische verwaarlozing

Wanneer ouders hun kind psychisch verwaarlozen, komen zij niet tegemoet aan emotionele en pedagogische behoeften van hun kind. Ouders zijn niet emotioneel en empathisch betrokken bij hun kind. Van emotionele verwaarlozing is sprake wanneer ouders langdurig tekort schieten in responsiviteit en het geven van positieve aandacht aan het kind. Wanneer ouders onvoldoende ouderlijk gezag uitoefenen of onvoldoende structuur bieden, is sprake van pedagogische verwaarlozing.

Psychische verwaarlozing heeft, evenals psychische mishandeling, ernstige gevolgen voor de sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen. Een gebrek aan interactie met baby’s en jonge kinderen heeft negatieve invloed op hun hersenontwikkeling. Als gevolg daarvan kunnen zij allerlei psychische, gedrags- en leerproblemen ontwikkelen.

Ernstige depressie en suïcidale gedachten

Psychische en emotionele mishandeling zorgen ervoor dat mensen “lamgeslagen worden”. Hun persoonlijke wensen, gevoelens en voorkeuren werden niet getolereerd en zijn hierdoor weggesleten of nooit goed ontwikkeld. Het effect is dat iemand zichzelf niet meer is en geen sprankeling en levensvreugde of –energie meer voelt en laat zien. Het contact met de eigen essentie is als het ware weg: het verdwenen zelf. Emotionele en psychische mishandeling kunnen iemand zó onderuit halen dat diegene de zin in het leven verliest. Gedachtes aan zelfmoord en pogingen daartoe komen veel voor, sommige cliënten plegen ook daadwerkelijk zelfmoord.

Verstoord besef van de realiteit

Gaslighting vormt de kern van emotionele en psychische mishandeling en heeft een enorme impact op slachtoffers. Cliënten proberen te begrijpen wat er gebeurt of gebeurd is en gaan er over malen. Ze twijfelen voortdurend aan zichzelf, ook aan volstrekt normale en basale wensen, acties, ideeën, gevoelens, gedachten en herinneringen. Ze zoeken telkens bevestiging, vaak meerdere keren per gesprek: ‘Het lijkt wel alsof ik gek/labiel/zwak/gestoord ben’ of ‘Klopt het dat…?’ of ‘Het is toch niet normaal dat…?’ Cliënten gaan, ook ten opzichte van de professional, over al hun communicatie nadenken (“Kan dit wel? Is dit niet gemeen? Kijk ik aardig genoeg? Doe ik nu niet overdreven?”) Cliënten weten eigenlijk niet (meer) hoe het moet, “gewoon” communiceren of met mensen omgaan. Zij zeggen vaak zichzelf niet meer te begrijpen of te herkennen. Het gevoel van realiteit is bij cliënten afgebrokkeld en ze denken dat ze inderdaad gestoord zijn en misschien wel naar een inrichting moeten.
Veel cliënten praten op een verontschuldigende manier: ‘Ja, ik weet niet hoor… / Ik hoop dat je het niet erg vind dat…’ Ze hebben geleerd al bij voorbaat sorry te zeggen. Deze cliënten nemen vaak voor elk probleem in de communicatie of relatie direct de gehele verantwoordelijkheid op zich, ook als duidelijk is dat de verantwoordelijkheid van het probleem geheel bij een ander ligt.

Isolement en eenzaamheid

Daders vervreemden cliënten niet alleen van de realiteit, ze proberen de cliënt vaak ook letterlijk te isoleren van vrienden, collega’s, kinderen en familie. Ook de onwetendheid en het onvermogen van de omgeving om hun problematiek goed te duiden helpt niet mee. Sommige cliënten voelen zich daardoor vervreemd van de hele wereld of horen letterlijk nauwelijks meer andere perspectieven op hun problemen. Ze horen nergens meer bij, zitten hun dagen uit, omdat ze niet meer kunnen voelen wie ze zijn en wat ze willen. Ze zijn een vreemde voor zichzelf geworden en voelen zich vaak eenzaam.

Gevolgen

Psychische mishandeling heeft grote gevolgen voor het welzijn en de ontwikkeling van het kind op de lange termijn. Kinderen die met psychische mishandeling te maken hebben gehad, kunnen daar tot in hun volwassenheid last van hebben. Zij hebben bijvoorbeeld last van een verhoogd stressniveau of een zelfs posttraumatische stress stoornis, depressies en angststoornissen. De gevolgen van psychische mishandeling zijn groter dan die van fysieke mishandeling of van emotionele verwaarlozing. Ook komen problemen in het aangaan van vriendschappen en partnerrelatie veel voor bij mensen die als kind psychisch mishandeld zijn. Hun vermogen om zich aan anderen te hechten is vaak verstoord.